.Çalıştayda öncelikli olarak hangi sorulara yanıtlar arandı, tarama programının kapsamı ,belirlenen faktörler nelerdir ve yol haritanız nasıl olacak?
Düzenlediğimiz ; "Akciğer Kanserinde İlaca Ulaşım ","Akciğer Kanserinde Palyatif Bakım ","Akciğer Kanserinde Tarama " çalıştayında , farklı branşlardan 30 meslektaşımız ile birlikte, özellikle henüz sorunların tartışıldığı ,önlemlerin tam olarak alınmadığı ve aydınlanmadığı konuları seçmeye çalıştık.Özellikle de erken tanı amacı ile düşük doz BT’nin ülkemizde uygulanıp uygulanmayacağı idi. Çünkü Kuzey Amerika bu uygulamaya başladı, Avrupa ve Türkiye henüz karar almadı.
Palyatif bakım, tedavisi mümkün olmayan bir hastalığın teşhisinin konulduğu andan ölüme kadar olan dönem süresince devam eden bir durum. Türkiye’ de son 3-4 yıldır önemsenmeye ve tedbirler alınmaya başlanan bir konu. Akciğer Kanserli bir hasta çoklukla nefes darlığı içinde olduğu için, diğer kanser türlerinin son dönemlerinden biraz daha farklılık göstermektedir.Nefes alamayan bir insan , çırpınan bir insan demektir.Bu nedenle yardımın daha farklı olması gerektiğini düşünüyoruz. İzmir’de düzenlediğimiz çalıştayda akciğer kanserine özgü bir palyatif bakımı ve alınması gereken tedbirleri oluşturmaya çalıştık.
Ankara’da düzenlediğimiz "Akciğer Kanseri Tedavisinde İlaca Ulaşım" çalıştayı, akciğer kanseri hastalarının ilaca erişimindeki sorunlar üzerine idi. Son dönemde bir çok yeni ilaç üretildi ve faydaları gösterildi. Kimlerde kullanılması gerektiği konusunda bilgiler oluştu. Ancak bu ilaçların ülkemizde olmasına rağmen hastaların doğru zamanda bu ilaçlara ulaştığı konusunda soru işaretlerimiz var.Bunları gündeme getirmek ve bu ilaçların daha doğru zamanda hastalara ulaşmasının yollarının açılmasını tartıştık. Bu konuyu da rapor haline getirip sunacağız.
.Tarama programına alınacak yüksek risk taşıyanlar hangi gruplar?
Amerika da 55 yaşından büyük 74 yaşından küçük olması, 30 yıl günde 1 paket sigara içimi, yada 15 yıldan daha az süredir sigarayı bırakmış adaylar alınmakta.15 yıldan itibaren kanser riski minimuma iniyor. 15 yıldan fazla sigarayı bırakmışlar alınmıyor. Biz bunları da tartışıyoruz. Bir bilgisayar programı ile farklı bazı kanser türleri , riski , nedenlerini, sigara ve yaşın dışındakileri de içine katılmış programlar oluşturulmuş. Bunlarla risk belirleniyor. Örneğin 5 yıl boyunca kanser olma riski yüzde kaç gibi. O risklerde düşük risk oluşturanları tarama programına almayarak gereksiz tetkik sayısını düşürebiliyorsunuz.
.Tarama programının ülke genelinde uygulamasını nasıl organize edilecek? Teknik anlamda hazır mıyız?
Bu bilgisayar program ve modellerin ülkemize uygunluğunu tespit edip, kendimize uygun risk grubu oluşturup , tarama programını Sağlık Bakanlığı ile birlikte yürütülmesini önereceğiz.Şuna dikkat çekmek isterim ki, ülkemizde herhangi bir tarama programı olmamasına rağmen 2011 yılından beri taramanın akciğer kanserinden ölüm oranını azalttığını göstermektedir. Tek tek ,çok uygun olmayan cihazlarla ve uygun olmayan hastanelerde taramalar yapılmaya başlandı. Esas tehlike örneğin düşük doz kuralına uyulmuyorsa , standart bir tomografi ile çekiyorsanız, verdiğiniz ışın miktarı artacak. Bunu istemiyoruz. O nedenle standartların tanımlanması gerekiyor. Belirli merkezlerde Sağlık Bakanlığının kontrolünde yapılmasını arzuluyoruz. Bakanlıkta uygun görürse tarama projesini Ankara,İzmir ve İstanbul’da başlatmak istiyoruz.
.Tarama programı için ilgili derneklerle işbirliği sağlanacak mı?
Biz AKD olarak multidisipliner bir yapıya sahibiz ve zaten ekibimizin içinde radyologlarda yer alıyor. Kimler risk grubunda ve kimlere önermeliyiz? Bu ayrımı yapmaz , geniş tutarsak çok fazla gereksiz tomografilerle, çok fazla kanser olmayan nodüller tespit edeceğiz ve onlara gereksiz bir takım takipler, gerekirse cerrahi müdahalelerde bulunacağız.Bunun olmaması tarama için tanımlanan risk grubunun iyi tanımlanması ve daraltılması gerekiyor.Yüksek riske sahip grubuna sahip olanların alınması gerekiyor.