Anasayfa
Hakkımızda
Yayın Kurulu
Arşiv
Künye
İletişim
Ayın Konusu-YENİ
Kongre Takvimi-GÜNCEL
Kitap Köşesi
Sağlık & Tıp Dernekleri
       
Reklam Vermek İçin
 
 
DERNEK HABERLERİ
 
"Akciğer Kanseri Tarama Çalıştayı" tamamlandı.
 

Türk Akciğer Kanseri Derneği(TAKD) Kasım ayında Ankara ,İzmir ve İstanbul’da "Akciğer Kanseri Tarama Çalıştayı" düzenledi. Uzmanlar ,düşük doz bilgisayarlı tomografisi (DDBT) ile akciğer kanseri erken yakalama tarama programlarının ülkemizde uygulanması, Ulusal Kanser Kontrol Programı içine dahil edilmesi gibi oldukça önemli konularda fikirlerini ve görüşlerini paylaştılar.

Türk Akciğer Kanseri Derneği(TAKD)Başkanı Doç. Dr. Ufuk Abacıoğlu çalıştay kapsamında ele alınan başlıca konular hakkında bilgiler verdi,sorularımızı yanıtladı

.Ülkemizde Akciğer Kanseri insidans hızı verilerine bakıldığında,nasıl bir tablo görülüyor?

Türkiye’de, 2008 yılı istatistik verilerine göre akciğer kanserinde yaşa standardize insidans hızı, erkekler için yüz binde 70, kadınlarda ise 8,4’dür. Kadın ve erkek nüfusun birbirine eşit olduğu düşünülecek olur ise ülkemizde her yıl 30bin yeni akciğer kanserli hasta oluşmaktadır. Yeni akciğer kanserli hastaların 27bin erkek, 3bin  kadın hasta olacağını söyleyebiliriz. Onkoloji alanındaki tüm gelişmelere rağmen, akciğer kanseri hala ölümcül bir hastalıktır. Hastalarımızın yaklaşık yüzde 5’ini 5 yıl yaşatabilmekteyiz. Bu nedenle toplam hasta sayımız,  nüfusumuzun yüzde 6.5’i kadardır. Ülkemiz için beklenen ortalama yaşam süresi 75 yıl ise, akciğer kanserli hastalarımızın beklenen yaşam sürelerine ulaşması olasılığı oldukça düşüktür. Hastalarımızın çoğunluğuna ileri evrede teşhis konulabildiğini düşünecek olursak yapılması gereken bir şeylerin olduğu açıktır.


.Çalıştayda öncelikli olarak  hangi sorulara yanıtlar arandı, tarama programının kapsamı ,belirlenen faktörler nelerdir ve yol haritanız  nasıl olacak?

Düzenlediğimiz ; "Akciğer Kanserinde İlaca Ulaşım ","Akciğer Kanserinde Palyatif Bakım ","Akciğer Kanserinde Tarama "  çalıştayında , farklı branşlardan 30 meslektaşımız ile birlikte, özellikle henüz sorunların tartışıldığı ,önlemlerin tam olarak alınmadığı ve aydınlanmadığı konuları seçmeye çalıştık.Özellikle de  erken tanı amacı ile düşük doz BT’nin ülkemizde uygulanıp uygulanmayacağı idi. Çünkü Kuzey Amerika bu uygulamaya başladı, Avrupa ve Türkiye henüz karar almadı.

Palyatif bakım, tedavisi mümkün olmayan bir hastalığın teşhisinin konulduğu andan ölüme kadar olan dönem süresince devam eden bir durum. Türkiye’ de son 3-4 yıldır önemsenmeye ve tedbirler alınmaya başlanan bir konu. Akciğer Kanserli bir hasta çoklukla nefes darlığı içinde olduğu için, diğer kanser türlerinin son dönemlerinden biraz daha farklılık göstermektedir.Nefes alamayan bir insan , çırpınan bir insan demektir.Bu nedenle yardımın daha farklı olması gerektiğini düşünüyoruz. İzmir’de düzenlediğimiz çalıştayda akciğer kanserine özgü bir palyatif bakımı ve alınması gereken tedbirleri oluşturmaya çalıştık.

Ankara’da düzenlediğimiz "Akciğer Kanseri Tedavisinde İlaca Ulaşım" çalıştayı, akciğer kanseri hastalarının ilaca erişimindeki sorunlar üzerine idi. Son dönemde bir çok yeni ilaç üretildi ve faydaları gösterildi. Kimlerde kullanılması gerektiği konusunda bilgiler oluştu. Ancak bu ilaçların ülkemizde olmasına rağmen hastaların doğru zamanda bu ilaçlara ulaştığı konusunda soru işaretlerimiz var.Bunları gündeme getirmek ve bu ilaçların daha doğru zamanda hastalara ulaşmasının yollarının açılmasını tartıştık. Bu konuyu da rapor haline getirip sunacağız.

.Tarama programına alınacak yüksek risk taşıyanlar hangi gruplar?

Amerika da 55 yaşından büyük 74 yaşından küçük olması, 30 yıl günde 1 paket sigara içimi, yada 15 yıldan daha az süredir sigarayı bırakmış adaylar alınmakta.15 yıldan itibaren kanser riski minimuma iniyor. 15 yıldan fazla sigarayı bırakmışlar alınmıyor. Biz bunları da tartışıyoruz. Bir bilgisayar programı ile farklı bazı kanser türleri , riski , nedenlerini, sigara ve yaşın dışındakileri de içine katılmış programlar oluşturulmuş. Bunlarla risk belirleniyor. Örneğin 5 yıl boyunca kanser  olma riski yüzde kaç  gibi. O risklerde düşük risk oluşturanları tarama programına almayarak gereksiz tetkik sayısını düşürebiliyorsunuz.

.Tarama programının ülke genelinde uygulamasını nasıl organize edilecek? Teknik anlamda hazır mıyız?

Bu bilgisayar program ve modellerin ülkemize uygunluğunu tespit edip, kendimize uygun  risk grubu oluşturup , tarama programını Sağlık Bakanlığı ile birlikte yürütülmesini önereceğiz.Şuna dikkat çekmek isterim ki, ülkemizde herhangi bir tarama programı olmamasına rağmen 2011 yılından beri taramanın akciğer kanserinden ölüm oranını azalttığını göstermektedir. Tek tek ,çok uygun olmayan cihazlarla ve uygun olmayan hastanelerde taramalar yapılmaya başlandı. Esas tehlike örneğin düşük doz kuralına uyulmuyorsa , standart bir tomografi ile çekiyorsanız, verdiğiniz ışın miktarı artacak. Bunu istemiyoruz. O nedenle standartların tanımlanması gerekiyor. Belirli merkezlerde Sağlık Bakanlığının kontrolünde yapılmasını arzuluyoruz. Bakanlıkta uygun görürse tarama projesini  Ankara,İzmir ve İstanbul’da başlatmak istiyoruz.

.Tarama programı için ilgili derneklerle işbirliği sağlanacak mı?  

Biz AKD olarak multidisipliner bir yapıya sahibiz ve zaten ekibimizin içinde  radyologlarda yer alıyor.  Kimler risk  grubunda ve kimlere önermeliyiz?  Bu ayrımı yapmaz , geniş tutarsak  çok fazla gereksiz tomografilerle, çok fazla kanser olmayan nodüller tespit edeceğiz ve onlara gereksiz bir takım takipler, gerekirse cerrahi müdahalelerde bulunacağız.Bunun olmaması tarama için tanımlanan risk grubunun iyi tanımlanması ve daraltılması gerekiyor.Yüksek riske sahip  grubuna sahip olanların alınması gerekiyor.

.Tarama programının  bedel-etkinlik analizleri yapıldığında ortalama  maliyeti nedir?

Çok maliyetli bir tarama olmayacağını düşünüyoruz. Amerika’da ki tarama programının maliyet analizleri yapıldı.Her kurtarılan kaliteli bir yılın maliyeti 67bin USD.Amerika’da yaklaşık bir tomografi maliyeti 370 USD, biz de ise 60.-TL.Bu durumda maliyetin etkin çıkacağını düşünmüyoruz.Yeter ki kuralları iyi konulmuş, risk grupları iyi tanımlanmış ve akredite edilmiş merkezlerde tarama , takip yapılsın.
 

.Tarama programında tomografi özelliği nasıl olacak ? Kaç kişinin dahil edilmesi  planlanıyor, cinsiyet ayırımı nasıl olacak ve duyurular nasıl yapılacak?

Bu tarama programında özel kalibrasyonlu ,  düşük doz hazırlanan sadece bu tarama için ayrı tomografi cihazlarının kullanılmasını öneriyoruz. Kitle taraması olduğu için belirlenen riskleri taşıyanları duyurularla programa davet edilecek.15bin kişi için tarama planlaması planlıyoruz. Hasta sayısını tespit edebilmek için  epidomiyologlardan yardım alıyoruz. Risk faktörlerinin değişmesi ve  tanımlanması  ile bu sayı  değişebilir.  Erkek tarama daha ağırlık olacaktır . Programın ve takiplerin 8 yıl süreceğini tahmin ediyoruz.

.Bu tarama projesi ile erken tanı dışında katkı sağlayabilir mi?

Bugüne kadar endişelerimizden biri  yanlış pozitif sonuçların artması idi ve kalibrasyon ayarlarının tam ve uygun yapılmadığı , yüksek dozlu BT cihazlarda taramaların yapıldığını ortaya çıkardı. Bu proje bunlarında önüne geçebilir. 

 
 
Zeynep Cetinkaya
Copyright © populersaglik.com