Popüler Sağlık

Akciğer kanseri Ülkemizde de erkeklerde birinci sırada, fakat gelişmiş ülkelere bakacak olursak orada akciğer kanseri artık erkeklerde ikinci sıraya düştü. Şu an hali hazırda vakalarımızın % 80-% 85’i erken dönemde değil. Bu yaklaşık % 15’i erken dönemde teşhis ettiğimizi gösteriyor. Erken dönem olarak tanımladığımız hastalık evresi 1 ve ikinci dönem olarak tanımladığımız evredir. Evrelere göre yaşam süresi fark ediyor. Erken evre olarak tanımladığımızda 1.Evre döneminde ameliyat edilebilen hastalarda beş yıllık yaşam süresi % 70’lerde olduğunu söyleyebiliriz. Kimi vakalarda bu oran % 80’e çıkar kimi vakalarda % 60’a iner. Evre 2 olarak tanımladığımızda başarılı bir şekilde ameliyat edilebilirse ve ilave diğer tedavileri de yanına ekleyecek olabilirsek beş yıllık yaşam sürelerinin % 50-% 60 seviyelerine düştüğü görülüyor. Evre 3’e geldiğimizde ise bunu üçe ayırıyoruz ama ortalama olarak o grupta da beş yıllık yaşam sürelerinin % 25’lerde olduğundan söz edebiliriz. Evre 4’e geldiğimizde ise beş yıllık yaşam sürelerinin % 5’lerin altına düştüğünü biliyoruz. Demek ki bu sonuçlar bize şunu gösteriyor. Akciğer kanserini mutlaka erken evrede yakalamamız ve yakalayabilecek tetkik, yöntemlerini bulmamız gerekiyor ve bunları uygulayabilmemiz gerekiyor.

''AKCİĞER KANSERİNİN EN BÜYÜK NEDENİ SİGARA!''

Türkiye’de sigara ile mücadele 2008 yılında başladı. Aslında başarılı bir şekilde devam ediyor. 2008’den 2014’e kadar sigara içenlerin oranlarında % 4’lük bir azalma sağladı. % 31’lerden % 27’lere düştü. Tabi ki gönül ister ki daha fazla olsun, fakat şu tehlike devam ediyor; 18 yaşından önce sigara ile tanışma oranı hala yüzde ellinin üzerinde. 15-19 yaş arasında yüzde elli sekiz gibi bir oranda ilk sigara ile tanışma başlıyor, bu değişmesi gereken bir durum. Tabi ki sigara dışında başka nedenlerde var, ki bu önemli bir konu haline geldi. Yüzde on gibi bir bölümü kapsasa da özellikleri farklı olduğu için önemsiyoruz. ‘İkinci el sigara içimi’ diye tabir ettiğimiz bir durum var, bu da pasif içicilik. Ayrıca, çevresel duman maruziyeti, radon gazlarına maruziyet gibi etkenler de var.

''TARAMA PROGRAMI ERKEN TANI İÇİN ÖNEMLİ''

Akciğer kanserine çok ileri evrede teşhis koyuyoruz.Ancak tedavide başarılı olabilmek için erken tanının çok önemli. Yaklaşık 3-4 yıldır düşük doz bilgisayarlı tomografi ile akciğer kanserine erken tanı koyalım ve ölümleri azaltalım diye tartışıyorduk. ABD bunu uygulamaya başladı. Özel sigorta programları, bunun geri ödemesini de kabul ediyor. Ancak, ülkemizde 2 yıl önce bir düşük dozlu bilgisayarlı tomografi ile yüksek risk grubunda tarama programını ülkemizde pilot proje olarak başlayalım diye Sağlık Bakanlığı ile görüşmüş, hatta bir destek de almıştık, ama o desteği hala alamadığımızı belirtmek istiyorum. Ancak Bakanlığın ileriye dönük projeleri arasında erken tanı için bilgisayarlı tomografi ile tarama programının proje maddelerin arasında olduğunu yeniden gördük, bu da bizi umutlandırdı"

'' TÜTÜN KONTROLÜ ÇALIŞMALARINDA EN ETKİLİ ÜLKELERDEN BİRİYİZ’’

Türkiye son 15-20 yılda gittikçe artan tütün kontrolü çalışmaları ile dünyada en etkili tütün kontrolü uygulayan ülkelerden birisi haline gelmiştir. Türkiye genelinde 15+ yaş bireylerin 2008 yılında %31,3’ü tütün ürünü kullanıcısı iken 2012 yılında bu oran olarak %27’ye düşmüştür. Bu düşüş erkeklerde 6,5 puan, kadınlarda ise 2,1 puandır. Oysa 1993 yılında erkeklerin %58’i kadınların %14’ü sigara kullanıcısı idi. Tütün endüstrisinin genel taktiği sigara kullanımını teşvik edecek her yolu denemektir. Hiç sigara denememişler için daha çekici, cezbedici ürünler, bırakmayı düşünenler için caydırıcı (örneğin daha az zararlı olacağı düşünülen) ürünler geliştirmek, sigara içenlerin daha kolay bağımlı olmasını sağlamaktır.

''ELEKTRONİK SİGARAYA DA DİKKAT''

Toplumsal düzeyde de sigara şirketlerinin birçok taktiği vardır. Bunlardan birisi de hükümetleri tütün tüketimini önlemeye çalışmak yerine “zarar azaltma” yoluyla tüketimin negatif etkilerini azaltmaya yönlendirmeye çalışmak ve bu amaçla üretilecek ürünlere izin verilmesini sağlamak amacıyla siyasi baskı yapılmasıdır. Ülkemizde tütün mücadelesi arttıkça ortaya çıkan potansiyele de bağlı olarak kanıta dayalı olmayan birçok yöntem çıkmıştır. Bunlardan birisi de elektronik sigaradır. Dünyanın birçok ülkesinde iyi bir şey mi kötü bir şey mi olduğu tartışılmakta olup tüm kesimlerde bölünmeler vardır. Bazı tiryakiler için sigarayı azaltma veya tamamen kurtulmalarını sağlayan çok yararlı neredeyse şükredilecek ürünler olarak kabul edilebilmektedir, ancak yeni sunulan bir çalışmada elektronik sigaradaki buharı, solunum yollarının iç epitel hücrelerinde kanserde görülen genetik değişikliklere benzer mutasyonlara, genetik değişikliklere neden olduğu gösterildi. Elektronik sigaranın müsaade edilen ülkelerde, örneğin ABD'de yasaklanması yönünde bir uyarı oldu. Küçüklere satılması da yasaklandı. Bizim ülkemizde yasak ama çeşitli yollardan ülkemize giriyor bu ürünler. ”

''AKCİĞER KANSERİYLE İLGİLİ DOĞRU SANILAN YANLIŞLAR ÇOK FAZLA''

Akciğer kanseri ile ilgili olarak toplumda oluşan bazı algılar bilimsel gerçek ile örtüşmemektedir. Bilimsel doğrunun henüz netleşmediği ve İletişimin sağlıklı olmadığı dönemlerde halk arasında dilden dile dolaşarak oluşan bazı yanlış bilgi ve algıları değiştirmek gerekmektedir. Bu yanlış algıların sayısını arttırmak mümkün olabilir.

Yanlış		Doğru
Akciğer kanserine bıçak değince dağılır.		Akciğer kanseri uygun hastalarda ameliyat ile tamamen tedavi edilebilir.
Kan testlerinin normal çıkması kişinin kanser olmadığını gösterir.		Akciğer kanserinde kan testleri normal olabilir.
Akciğer kanseri parça alındıktan sonra yayılır.		Uygun şekilde parça alındığında kanserin yayılma tehlikesi yoktur.
Akciğer kanseri önlenemez bir hastalıktır.		Akciğer kanseri önlenebilir bir hastalıktır.
Tüm akciğer kanserleri aynıdır.		Hayır, aynı değildir. Mutasyona göre kanserin büyümesi, yayılması, tedaviye direnci farklıdır.
Sigara akciğer kanserinin tek nedenidir.		Sigara akciğer kanserinin tek nedeni değildir ancak en büyük nedenidir.
Sigarayı bırakma akciğer kanseri riskini azaltmaz.		Sigarayı bırakma, akciğer kanserinden ölüm riskini kesinlikle azaltır.
Akciğer kanseri aniden gelişir.		İlk akciğer kanseri hücresinden teşhise kadar 8-10 yıl geçebilir.
Akciğer grafisi normal ise, kanser yoktur.		Akciğer grafisi bazı kanserleri saptayamayabilir.
İleri dönem akciğer kanserinde kemoterapi yararsızdır.		İleri dönem akciğer kanserinde kemoterapi yaşam süresini uzatır.
Kemoterapinin yan etkileri fazladır.		Modern ilaçlar ile kemoterapi, hayat kalitesini düzeltir.
Akciğer kanserli hasta et ve şekerli ürünleri tüketmemelidir.		Akciğer kanserli hasta, dengeli bir şekilde et ve şekerli gıda tüketebilir.
Akciğer kanserli hasta sigara içmeye devam edebilir.		Sigara içmeye devam eden akciğer kanserli hastaların yaşam süresi kısalır.
Işın ve ilaç tedavisi sırasında sigara ve alkol içebilirsiniz.		Sigara ve alkol tedavinin etkinliğini azaltır, yan etkileri artırır.
Işın tedavisi ağrılıdır.		Işın tedavisi ağrıyı artırmaz.
Işın tedavisinden kişi çevreye radyasyon yayar.		Işın tedavisinde kişi çevreye radyasyon yaymaz.
Işın tedaviniz devam ettiği sürece yıkanmanız sakıncalıdır.		Işın tedavisi aldığınız bölgelere sabun sürmeden, ovalamadan, ılık suyla duş alabilirsiniz.